İNSANSILAŞTIRABİLDİKLERİMİZDEN MİSİNİZ?

İnsansılaştırma kavramı literatürde “antropomorfik yaklaşım” olarak geçer. Yapay zekâya kadar insana ait bir anlatım öğesi olan antropomorfik yaklaşım, günümüzde bilgisayar ya da bazı aletlerin insan gibi davranışını da içeriyor.

“İlkel insanlarda başlayan bu düşünce şekli önce cansız objelerin canlı olarak kurgulamasıyla başlamış daha sonra ise çeşitli tanrılara insan biçimi ve nitelikleri yakıştırılmasıyla devam etmiş. Homeros gibi ünlü hikaye anlatıcılarının Yunan mitolojisindeki tanrıları insan gibi anlatmaları ve mitlerdeki tanrıların insan niteliklerine sahip olmaları hikaye anlatıcılığında birer antropomorfizm örneğidir. Antropomorfizm genelde din, bilim ve felsefe ile alakalı olarak başlamış olsa da günümüzdeki kullanımı ise yine anlam açısından oldukça benzerdir. Antropomorfizm modern çağda da birçok filmde, hikâyede, romanda (özellikle de bilim kurgu eserlerinde) karşımıza çıkmaktadır. Özellikle hikâye anlatıcılığında antropomorfizm oldukça yaygındır.” 

Aynı zamanda insan olarak bizler bir hikâye anlatırken, bir haberi verirken ya da herhangi bir günlük olaydan bahsederken de insansılaştırmayı çok sık kullanılırız. Bunu yapmamızın nedeni anlatıcı olarak karşımızdakilerin, anlattığımız olayı, insani öğelerle daha iyi anlamalarını, daha çok benimsemelerini ve inanmalarını sağlamaya çalışmaktır. Genel olarak mecazın tüm uygulamaları ile yapılar. Antropomorfik yaklaşımda metafor, benzetme ve alegori ile yol alınır.  

Gök ağlıyordu…

Sesi bebek kadar etkileyiciydi…

Düşünen karga…

Kız gibi ev…

Toprak ana…

Dağlar aylarca koynunda sakladı…

Babam gibi araba…

Hayvanlar en iyi arkadaşlardır.

Evin en güçlü leke çıkarıcısı…

Motosikletim en iyi yol arkadaşım…

Kadınların yanında…

Kurnaz tilki…

Sizin de sık kullandığınız sözler mutlaka vardır. İnsansılaştırma özellikle marka iletişiminde hayat kurtarıcı olabilir. Hedef kitleye bir markanın vaatlerini başka nesneler üzerinden, satışa sunulan ürün ile bütünleştirerek aktarmak, hedef kitlenin markayı anlamasına daha çok yardımcı olur. Ancak her iletişimde olduğu gibi metafor ve benzetmelerde, insansılaştırmayı çok dikkatli kullanmak gerekecektir.

İnsansılaştırma aynı zamanda marka iletişiminin ve kimliğinin bir başka unsuru olan amblemde de sık kullanılır ve markanın özellikleri bu ambleme taşınır. Brandmap’in geçen sayısında sokak hayvanları ile ilgili kanun teklifine gönderme yapan yazımda hayvan figürlerini amblem olarak seçen markaları işlemiştim. Hayvan logolarını kullanan markalar da hayvan özelliklerini ürün özellikleriyle bir araya getirip ardından markanın kişiliğindeki insansı öğelerle anlatımı destekliyorlar.

İnsansılaştırma gerçekten de hikâye anlatımının en güçlü yollarından biri. Aynı şekilde bir marka yaratırken de…